Kiedy schronienie potrzebuje schronienia

Przez większość sudańskiej wojny domowej — trwającej już czwarty rok, z dziesiątkami tysięcy zabitych i ponad 12 milionami wysiedlonych — góry Nuba w Kordofanie Południowym były miejscem, do którego się uciekało, nie z którego. Region przyjął blisko milion ludzi uchodzących przed walkami; niemal połowa jego mieszkańców to chrześcijanie. To schronienie właśnie się rozpada. 31 sierpnia serwis Religion News Service podał, że przemoc dotarła w same góry i rozlewa się wokół kluczowych miejscowości Kauda i Heiban.

Łańcuch zdarzeń jest krótki i opatrzony datami. 19 czerwca: katolicki ksiądz, ojciec Youhanna Al-Amin, i stróż jego kościoła, John Lemeya Adam, zostali zastrzeleni w parafii Świętego Krzyża w Kaudzie. 24 lipca: wielebny Adel Idris Jongool, ksiądz episkopalny, został podczas ataku postrzelony w pobliżu anglikańskiego seminarium w Debi; zmarł z odniesionych ran. Pod koniec lipca dwóch liderów Sudańskiego Kościoła Chrystusowego zostało uprowadzonych i po kilku dniach uwolnionych. W sierpniu czterech pracowników organizacji pomocowej Samaritan’s Purse zatrzymano i zwolniono po dwóch dniach, natomiast Najwa Musa Konda, chrześcijańska pracownica humanitarna przetrzymywana od 1 kwietnia i w lipcu skazana przez sąd wojskowy na rok więzienia, pozostaje odcięta od rodziny. „Nie mieliśmy od niej żadnych wieści od chwili aresztowania, bo obowiązuje nas surowy zakaz odwiedzin” — powiedział jej krewny serwisowi Morning Star News w reportażu z 24 sierpnia.

Napastnicy nie są obcą armią. Za zatrzymaniami pracowników i Najwy stoi sam SPLM-N, ruch rebeliancki, który rządzi górami. Raporty udostępnione serwisowi Anglican Ink przypisują śmierć wielebnego Jongoola i uprowadzenia jego odłamowi, liczącemu około 1500 zbuntowanych bojowników; co do tego, kto zabił ojca Al-Amina, źródła nie są zgodne. Z zewnątrz napiera ogólnokrajowa wojna między armią Sudanu a paramilitarnymi RSF. Wszyscy zaangażowani twierdzą, że kogoś bronią.

Kościół w Nubie to jedna z cichych historii wzrostu światowego chrześcijaństwa. W 2002 roku anglikańska diecezja Kadugli liczyła około 5000 wiernych w dziesięciu wspólnotach; dziś obie diecezje w górach Nuba, Kadugli i od 2024 roku także Heiban, mają ponad 60 000 wiernych w przeszło 150 kościołach, zbudowanych w ciągu dekady bombardowań z powietrza — podaje Sudan Church Partners. I warto przyjrzeć się jego odruchowi teraz, gdy lufy obróciły się do wewnątrz. Biskup Elsir Hassan Kuku z Heibanu napisał do partnerskich organizacji, że Kościół „rozpoczął odnowione starania w ramach naszego programu pokoju i pojednania”, angażuje wszystkie strony konfliktu i prosi o modlitwę oraz praktyczne wsparcie dla swojej pracy na rzecz „pokoju, pojednania i odbudowy”. Prawie nic z tego nie dotarło do głównego nurtu anglojęzycznej prasy.

Schronieniem nigdy tak naprawdę nie była geografia. Na góry można się wspiąć; blokady stawia się także na górskich drogach. Tym, co czyniło Nubę schronieniem, była wspólnota, która nie przestawała przyjmować ludzi — a kiedy teren przestał być bezpieczny, jej pierwszym ruchem nie był mur, tylko program pojednania. Różnica między kryjówką a schronieniem polega na tym, że schronienie jest czyjąś codzienną praktyką. Co w swoim życiu bierzesz za teren? Najpewniej to czyjaś praca.