Jan od Krzyża

W grudniu 1577 Jana porwali bracia z jego własnego zakonu, którym przeszkadzała reforma forsowana przez niego i Teresę. Zamknęli go w Toledo w pokoju o wymiarach mniej więcej dwa na trzy metry i przez większość tygodni bili na oczach innych braci. Spędził tam dziewięć miesięcy. Przez sporą część czasu nie miał papieru, więc układał wiersze w głowie i tam je trzymał. W sierpniu 1578 wydostał się, odkręcając zamek w drzwiach.

To, co wyszło z tego pokoju, jest powodem, dla którego warto go dziś czytać. Nadał nazwę — noc ciemna — odcinkowi, na którym praktyka przestaje wypłacać: żadnego czucia, żadnej jasności, nic do pokazania. Twierdził, że to nie porażka i nie sygnał, żeby rzucić. Coś zostaje zabrane, żebyś przestał mylić uczucie z samą rzeczą.

Gdzie indziej powiedział to wprost: Słowo wypowiada się w ciszy i w ciszy trzeba je usłyszeć.